Reklama

Felietony

Sylwester nie jest przełomem, a 1 stycznia nie rozpoczyna…. Nowego Roku!

Widzę, że w ostatni dzień roku 2024 na portalu niedziela.pl na czołówce został zamieszczony tekst pt. „Jak spędzić Sylwestra i Nowy Rok?”. W podobnym duchu piszą dziennikarze innych mediów, np. Stacja 7: „Czy postanowienia noworoczne mają sens?”, KAI: „Sylwester po chrześcijańsku”, a PAP informuje, jacy artyści wystąpią podczas imprezy sylwestrowej na Stadionie Śląskim. To ja wsadzę kij w mrowisko i postawię tezę, że sam Sylwester, czyli dzień 31 grudnia nie jest wcale przełomem ani też żadnym świętem, a obchody pierwszego dnia Nowego Roku są w istocie tylko symbolicznym zwyczajem. Dlaczego?

2024-12-31 13:49

[ TEMATY ]

nowy rok

Red.

Milena Kindziuk

Milena Kindziuk

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Otóż, z historycznego punktu widzenia rozpoczynanie nowego roku od 1 stycznia jest tak naprawdę tylko dziełem przypadku. W Rzymie bowiem (jak i w wielu kulturach), do II wieku przed Chrystusem rok zaczynał się na wiosnę (trzeba pamiętać, że obchody nowego roku istniały przed chrześcijaństwem, ono przejęło później kalendarz rzymski). Wtedy też obejmowali urząd dwaj konsulowie, główni urzędnicy Republiki Rzymskiej, których urząd trwał dokładnie jeden rok. Jednak jesienią 153 roku przed Chrystusem obaj konsulowie zginęli. Trzeba było wybrać nowych, którzy swój urząd objęli… właśnie 1 stycznia, a nie dopiero na wiosnę - 1 marca. To od tego momentu do tradycji rzymskiej wszedł zwyczaj, by urząd konsulów i zarazem nowy rok rozpoczynać od 1 stycznia. Dzień ten nie miał natomiast żadnego przełomowego znaczenia w kalendarzu naturalnym, gdyż nie rozpoczynał nowej pory roku ani też nie wyznaczały go specjalne zjawiska astronomiczne. 1 stycznia był więc całkiem zwyczajnym dniem. Dopiero z czasem nabrał znaczenia, został złączony z ludowymi obchodami, zabawami i ucztami.

Reklama

Chrześcijaństwo przejęło rzymski kalendarz i idący za tym zwyczaj rozpoczynania nowego roku 1 stycznia, a nie na wiosnę. Oczywiście, Kościół miał swój kalendarz liturgiczny, w którym rok rozpoczynały Boże Narodzenie albo pierwsza niedziela adwentu, jak jest do dzisiaj. To Boże Narodzenie zatem, a nie 1 stycznia, jest wyraźnym punktem zwrotnym w roku astronomicznym (przesilenie zimowe), jak też stanowi ono przełomową datę w dziejach zbawienia i w historii świata.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Kościół tę tradycję doskonale wyczuwa, respektuje i podtrzymuje, dlatego na przykład Rok Jubileuszowy 2025 papież rozpoczął w Rzymie 25 grudnia, czyli w święto Bożego Narodzenia (a nie 1 stycznia), i w ślad za tym, jeszcze przed nowym rokiem, uczyniły to Kościoły lokalne na całym świecie, także w Polsce. Jubileusz Roku 2025 wyznacza bowiem upływ 2025 lat od narodzenia Jezusa. Taką rachubę lat ustalił w VI wieku rzymski mnich Dionizy Exiguus (dosłownie: „pokorny”, nie „mały” czy „mniejszy”, jak się najczęściej podaje). Nie był on historykiem, nie prowadził dokładnych analiz historycznych, by ustalić rok narodzenia Jezusa (zresztą także dzisiaj podaje się jedynie daty przybliżone). Jednak ten rok, jak wykazał ks. prof. Józef Naumowicz w przełomowej książce pt. „Geneza chrześcijańskiej rachuby lat”, Dionizy ustalił rok narodzenia Jezusa na podstawie cykli stosowanych w rachubie wielkanocnej, w ramach której zresztą ten sposób liczenia lat wprowadził po raz pierwszy w dziejach. Nie można więc twierdzić, że Dionizy się pomylił, ponieważ obliczył tę datę bardzo dokładnie, stosownie do swoich założeń i rachuby wielkanocnej. Chyba też nie spodziewał się, że jego chrześcijańska era, po upływie wieków, stanie się najbardziej powszechnym w świecie sposobem liczenia lat.

Reklama

Warto pamiętać, że erą chrześcijańskiej rachuby lat posługuje się dziś ogromna część ludzkości. Nawet jeśli ulegamy tradycji Oświecenia, by tę rachubę lat od narodzenia Jezusa nazywać „naszą erą” albo „wspólną erą”, to jednak nadal można spotkać określenia przed Chr. (przed Chrystusem) lub po Chr. (po Chrystusie). Częściej taki sposób zapisu spotyka się w krajach anglosaskich, gdzie zazwyczaj podaje się określenia AD (Anno Domini – Roku Pańskiego) i „BC” (Before Christ).

A teraz - o tak popularnym w świecie Sylwestrze! - to w istocie dzień wspomnienia św. Sylwestra, papieża z początku IV wieku, który zmarł 31 grudnia 335 roku i w tym dniu jest do dziś wspominany w liturgii Kościoła. Obecnie określenie „Sylwester” oderwało się od pierwotnego znaczenia, osadzonego w tradycji liturgicznej. Ale dobrze, że ta nazwa się zachowała. Natomiast 1 stycznia stał się w Kościele rzymskim uroczystością Świętej Bożej Rodzicielki, a od Soboru Watykańskiego II jest to święto tzw. nakazane, kiedy istnieje obowiązek uczestnictwa we mszy św. Znów jednak ważna uwaga: 1 stycznia przypada ósmy dzień oktawy Bożego Narodzenia, w którym Kościół wskazuje na Bożą Rodzicielkę i proponuje, by to właśnie Matkę Bożą prosić o wstawiennictwo na cały nadchodzący rok.

Wrócę jeszcze na koniec do trwającego Jubileuszu Roku 2025 – ważne jest, by pamiętać, jak pisał w liście na ten temat abp Wacław Depo, że „to czas wyjątkowej łaski, charakteryzujący się przebaczeniem grzechów, a w szczególności odpustem, będącym pełnym wyrazem miłosierdzia Boga”.

Chciałabym w myśl tych słów przeżyć rok 2025.

Ocena: +18 -5

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Nowy Rok bieży

Niedziela rzeszowska 53/2017, str. I

[ TEMATY ]

nowy rok

Arkadiusz Bednarczyk

W osiem dni po swojem narodzeniu, podaje się nowo narodzony Zbawiciel raniącemu obrzezania prawu, i przyjmuje na się piętno grzeszników, aby nas od grzechu i jarzma zakonu uwolnił.

W osiem dni po swojem narodzeniu, podaje się nowo narodzony Zbawiciel
raniącemu obrzezania prawu, i przyjmuje na się piętno grzeszników,
aby nas od grzechu i jarzma zakonu uwolnił.

Nowy Rok pierwsi chrześcijanie zaczęli świętować w dniu Narodzenia Chrystusa. Z czasem świętowanie przesunięto na dzień 1 stycznia, osiem dni po Narodzeniu, kiedy to malutki Jezus został poddany obrzezaniu. Jak napisał św. Łukasz Ewangelista, wówczas to Dziecięciu nadano imię Jezus, które wybrał mu sam anioł. Jest to także święto Imienia Jezus oraz uroczystość Bożej Rodzicielki Maryi

Świętowanie Nowego Roku 1 stycznia zaproponował sam Juliusz Cezar, kiedy 1 stycznia 46 r. p.n.e. wprowadził swój kalendarz, tzw. juliański.
CZYTAJ DALEJ

Hiszpański Trybunał Konstytucyjny: męska wspólnota religijna musi przyjąć kobietę

2025-01-16 08:06

[ TEMATY ]

Hiszpania

Adobe Stock

Hiszpański Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepisy statutu katolickiej wspólnoty, na mocy których jej członkami mogą być tylko mężczyźni, mają charakter dyskryminacyjny i są niezgodne z tamtejszym prawem - informuje Ordo Iuris.

W 2008 roku María Teresita Laborda Sanz, obywatelka Hiszpanii, złożyła wniosek o przystąpienie do Papieskiego, Królewskiego i Czcigodnego Niewolnictwa Najświętszego Chrystusa z La Laguna (Pontificia, Real y Venerable Esclavitud del Santísimo Cristo de La Laguna), czyli założonej w 1545 roku wspólnoty katolickiej z siedzibą w La Laguna na Wyspach Kanaryjskich. Wniosek kobiety spotkał się z odmową bractwa, jako że przystąpić do niego mogą tylko osoby płci męskiej.
CZYTAJ DALEJ

Biskup Zaporoża: z cierpienia Ukrainy rodzi się nowa perspektywa jedności chrześcijan

2025-01-18 13:35

[ TEMATY ]

Ukraina

Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan

Zaporoże

bp Jan Sobiło

PAP/EPA

Pomnik ofiar Wielkiego Głodu w centrum Kijowa, Ukraina

Pomnik ofiar Wielkiego Głodu w centrum Kijowa, Ukraina

„Sytuacja na wschodzie Ukrainy jest tragiczna, ale ludzie odnajdują w niej żywego Boga” - mówi Radiu Watykańskiemu bp Jan Sobiło. Wskazuje, że doznawane cierpienie zjednoczyło wszystkie Kościoły chrześcijańskie. „Po wojnie ekumenizm będzie wyglądał zupełnie inaczej. Z cierpienia Ukrainy rodzi się nowa perspektywa jedności” - podkreśla biskup Zaporoża na początku Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan.

Sytuacja na wschodzie Ukrainy jest coraz trudniejsza. Rosjanie ze wszystkich sił atakują kluczowe miasta, starając się je podbić, jednocześnie zmasowane ataki mają na celu sterroryzowanie mieszkańców i zmuszenie ich do porzucenia swych domów.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję