Reklama

Niedziela Łódzka

Budowa kościoła niemożliwa

Rządy Władysława Gomułki (1956-70) zdominowała wroga postawa władz państwowych wobec budownictwa sakralnego.

Niedziela łódzka 32/2021, str. VIII

[ TEMATY ]

PRL

Archiwum Akt Nowych w Warszawie

Okólnik Urzędu do Spraw Wyznań nr 3 z 1957 r.

Okólnik Urzędu do Spraw Wyznań nr 3 z 1957 r.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Chcąc jednak zaskarbić sobie poparcie społeczeństwa nowy szef komunistycznej partii początkowo utrzymywał pozytywne relacje z Kościołem, czego symbolem było zwolnienie prymasa Stefana Wyszyńskiego z internowania. Uregulowano też zasady związane z obsadzaniem stanowisk kościelnych, co było wynikiem kompromisu zawartego przez obie strony sporu. Przejawem tzw. odwilży było także wydanie przez lokalny aparat partyjny, w okresie od października 1956 r. do marca 1957 r., aż 138 pozwoleń na budowę nowych kościołów w Polsce, m.in. w krakowskiej Nowej Hucie.

Władze centralne z niepokojem śledziły dalsze poczynania hierarchów kościelnych w zakresie budownictwa sakralnego. Aby powstrzymać ten proces Urząd do Spraw Wyznań postanowił uregulować tę kwestię za pomocą okólnika wydanego w marcu 1957 r. do swych terenowych odpowiedników. Odtąd wszelkie budowy, rozbudowy czy przebudowy świątyń i kaplic (nawet tych przydrożnych) mogły być realizowane tylko za zgodą wydziałów do spraw wyznań, po zasięgnięciu opinii władz centralnych. Wprowadzone zasady aż do 1981 r. uniemożliwiały powstawanie nowych świątyń w PRL.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

W historii diecezji łódzkiej epoka Gomułki zapisała się jako okres skutecznego hamowania rozwoju budownictwa sakralnego. W latach 1957-70 bp Michał Klepacz postulował o wybudowanie w całej diecezji 15 świątyń. Początkowo władze odniosły się pozytywnie do 5 postulatów: budowy kościoła w Zgierzu (parafia Matki Boskiej Dobrej Rady), na łódzkim Zdrowiu oraz we wsiach Kiełczówka, Swolszewice Duże i Daszyna. Ostatecznie zrealizowano tylko pierwszą ze wskazanych inwestycji, zaś w przypadku pozostałych wraz z radykalizacją polityki władz wobec Kościoła, zgody zostały wycofane.

Poza nimi postulowano także o wybudowanie 5 świątyń w Łodzi oraz po jednej w Piotrkowie Trybunalskim, Bełchatowie oraz w Rogowie, Michałowie i Kaletniku. Wszystkie te inwestycje opatrzono konkluzją: „Budowa kościoła niemożliwa”.

Reklama

Kurię Biskupią wspierali także sami wierni, którzy często na własną rękę starali się uzyskać zezwolenie na wzniesienie obiektu sakralnego. Szerokim echem odbiła się historia nielegalnej budowy domu zakonnego pasjonistów na Teofilowie w Łodzi. Samowole budowlane powstawały także w Daszynie, Sokolnikach-Lesie oraz w Babach i Kiełczówce. Pojawiły się też przypadki nielegalnego wznoszenia przez rolników przydrożnych krzyży i kapliczek, zniszczonych w czasie wojny. Powstawały społeczne komitety, które kierowały petycje do władz państwowych z prośbą o zezwolenie na powstanie kościoła. Z tej formy zasłynęli mieszkańcy łódzkiego osiedla Dąbrowa.

Stagnacja w budownictwie sakralnych doprowadziła do pogłębienia konfliktu między przedstawicielami Kościoła a władzą państwową. Dopiero początek lat 70. XX wieku przyniósł nowe nadzieje na unormowanie wzajemnych stosunków.

2021-08-03 11:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Myszków: konferencja o relacji państwo – Kościół w PRL

[ TEMATY ]

PRL

Ks. Mariusz Frukacz

„Relacje państwo – Kościół katolicki na terenie diecezji częstochowskiej w latach 1945–1989. Myszków i okolice”, to temat konferencji naukowej, która odbyła się 25 lutego w kościele pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Myszkowie-Mijaczowie.
W konferencji wzięli udział nauczyciele historii, księża, katecheci oraz młodzież ze szkół Myszkowa.

CZYTAJ DALEJ

Konkurs fotograficzny na jubileusz 900-lecia

2024-04-24 19:00

[ TEMATY ]

konkurs fotograficzny

diecezja lubuska

Bożena Sztajner/Niedziela

Do końca sierpnia 2024 trwa konkurs fotograficzny z okazji jubileuszu 900-lecia utworzenia diecezji lubuskiej. Czekają atrakcyjne nagrody.

Konkurs jest przeznaczony zarówno dla fotografów amatorów, jak i profesjonalistów z wszystkich parafii naszej diecezji. Jego celem jest uwiecznienie śladów materialnych pozostałych po dawnej diecezji lubuskiej, która istniała od 1124 roku do II połowy XVI wieku.

CZYTAJ DALEJ

Konferencja naukowa „Prawo i Kościół” w Akademii Katolickiej w Warszawie

2024-04-24 17:41

[ TEMATY ]

Kościół

prawo

konferencja

ks. Marek Paszkowski i kl. Jakub Stafii

Dnia 15 kwietnia 2024 roku w Akademii Katolickiej w Warszawie odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Prawo i Kościół”. Wzięło w niej udział ponad 140 osób. Celem tego wydarzenia było stworzenie przestrzeni do debaty nad szeroko rozumianym tematem prawa w relacji do Kościoła.

Konferencja w takim kształcie odbyła się po raz pierwszy. W murach Akademii Katolickiej w Warszawie blisko czterdziestu prelegentów – nie tylko uznanych profesorów, ale także młodych naukowców – prezentowało owoce swoich badań. Wystąpienia dotyczyły zarówno zagadnień z zakresu kanonistyki i teologii, jak i prawa polskiego, międzynarodowego oraz wyznaniowego. To sprawiło, że spotkanie miało niezwykle ciekawy wymiar interdyscyplinarny.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję