Reklama

W diecezjach

4 diecezje w Polsce obchodzą 50 lecie istnienia

W tym roku jubileusz pięćdziesięciolecia obchodzić będą 4 polskie diecezje – diecezja opolska, zielonogórsko – gorzowska, szczecińsko – kamieńska i koszalińsko – kołobrzeska. Ustanowione zostały one bullą „Episcoporum Poloniae coetus” wydaną przez Pawła VI 28 czerwca 1972 r. Bulla ta ustalała nowy kościelny podział administracyjny na tzw. Ziemiach Odzyskanych.

Wcielone do Polski w 1945 r. tzw. Ziemie Odzyskane formalnie objęte były w zdecydowanej większości jurysdykcją niemieckich władz kościelnych. Należały do archidiecezji wrocławskiej, diecezji berlińskiej, diecezji warmińskiej, niezależnej prałatury pilskiej, diecezji gdańskiej oraz skrawków wchodzących w skład archidiecezji praskiej, diecezji ołomunieckiej i diecezji budziszyńskiej.

W 1945 Prymas Polski kard. August Hlond otrzymał od papieża Piusa XII nadzwyczajne pełnomocnictwa dla uregulowania życia kościelnego w powojennej Polsce. Na mocy tych pełnomocnictw kard. Hlond mianował administratorów apostolskich dla tych ziem, którzy 1 września 1945 r. objęli 5 jednostek kościelnych: diecezję gdańską, diecezję warmińską oraz administratury apostolskie z siedzibami we Wrocławiu, Opolu i Gorzowie.

Było to rozwiązanie o charakterze tymczasowym, służące przede wszystkim kwestiom duszpasterskim. W kolejnych latach, trudnych również z uwagi na presję wywoływaną przez wrogi wobec Kościoła komunistyczny rząd Polski, następowały działania w kierunku stabilizacji polskiej administracji kościelnej na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Z perspektywy Watykanu ostateczne uregulowane przynależności kościelnej tych terenów mogło być jednak możliwe dopiero po uznaniu granicy na Odrze i Nysie przez Niemcy (RFN).

Nastąpiło to 7 grudnia 1970 r. Ówczesny premier PRL Józef Cyrankiewicz i kanclerz RFN Willy Brandt podpisali układ o podstawach normalizacji wzajemnych stosunków miedzy Polską a RFN, ratyfikowany półtora roku później, 3 czerwca 1972 r. przez Bundestag. W ramach układu oba państwa uznawały granicę na Odrze i Nysie za obowiązującą i nienaruszalną oraz oświadczały, że nie mają wobec siebie roszczeń terytorialnych i nie będą ich wysuwać w przyszłości.

W 1971 r. między władzami PRL a Stolicą Apostolską prowadzone były rozmowy, w wyniku których doszło do normalizacji roboczych stosunków między PRL a Watykanem, choć bez przywrócenia oficjalnych stosunków dyplomatycznych.

Reklama

W tej sytuacji możliwe stało się już ustanowienie na terenach włączonych do Polski po wojnie nowej administracji kościelnej. Wydana przez Pawła VI 28 czerwca 1972 r. bulla „Episcoporum Poloniae coetus” ustanawiała cztery nowe diecezje: diecezję opolską i diecezję gorzowską – podległe metropolii wrocławskiej oraz diecezję szczecińsko – kamieńską i diecezję koszalińsko – kołobrzeską – podległe metropolii gnieźnieńskiej.

Bulla odłączała też diecezję warmińską od metropolii wrocławskiej przyłączając ją do metropolii warszawskiej, zaś podlegającą dotąd bezpośrednio Stolicy Apostolskiej diecezję gdańską włączała pod jurysdykcję metropolity gnieźnieńskiego.

Metropolitą wrocławskim mianowany został abp Bolesław Kominek, ordynariuszem warmińskim – bp Józef Drzazga. W diecezji gdańskiej już od 1964 r. biskupem ordynariuszem był wcześniejszy koadiutor, bp Edmund Nowicki.

Biskupi ordynariusze mianowani też zostali w nowopowstałych diecezjach: w diecezji opolskiej – bp Franciszek Jop, w diecezji gorzowskiej – bp Wilhelm Pluta, w diecezji szczecińsko – kamieńskiej – bp Jerzy Stroba, w diecezji koszalińsko – kołobrzeskiej – bp Ignacy Jeż.

Kolejnej reorganizacji struktur kościelnych w Polsce dokonał papież Jan Paweł II bullą „Totus Tuus Poloniae populus” z 25.03.1992 r. W ramach tych zmian – które objęły wszystkie diecezje w Polsce – diecezja gorzowska została przemianowana na zielonogórsko-gorzowską, a jej stolicę przeniesiono do Zielonej Góry.

(na podst. Tomasz Kośmider, Administracja Kościoła rzymskokatolickiego na Ziemiach Odzyskanych w latach 1945-1972, Saeculum Christianum : pismo historyczno-społeczne 6/2, 139-149,1999)

2022-02-03 18:27

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Półwiecze diecezji

Niedziela zielonogórsko-gorzowska 6/2022, str. IV

[ TEMATY ]

diecezja

50‑lecie

Archiwum Aspektów

Bp Wilhelm Pluta u papieża Pawła VI

Bp Wilhelm Pluta u papieża Pawła VI

28 czerwca świętować będziemy 50. rocznicę kanonicznego utworzenia samodzielnej diecezji na Środkowym Nadodrzu. Papież Paweł VI powołał wówczas do istnienia diecezję gorzowską oraz wyznaczył jej pierwszego biskupa diecezjalnego w osobie bp. Wilhelma Pluty.

Uważny czytelnik zapewne pamięta, że dwa lata temu również świętowaliśmy rocznicę. W 2020 r. minęło 75 lat od utworzenia administracji apostolskiej z siedzibą w Gorzowie, która dała początek naszemu lokalnemu Kościołowi. Jednak dopiero w 1972 r. sytuacja polityczna, międzynarodowa i organizacyjna pozwoliły, by istniejącą tymczasową organizację kościelną zamienić w stałą wspólnotę zorganizowaną jako diecezja.

CZYTAJ DALEJ

Co naprawdę świętujemy?

W Boże Narodzenie warto odpowiedzieć sobie na kilka ważnych pytań: Dlaczego Syn Boży stał się człowiekiem? Po co nastąpiło Wcielenie? Po co żłóbek i kolędy?
Po co przygotowania i karp, i choinki?

W wyznaniu wiary mówimy: „On to dla nas, ludzi, i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy”. Jezus przychodzi do człowieka, staje się człowiekiem dla nas i dla naszego zbawienia, abyśmy mieli uczestnictwo w życiu Bożym. Słowo stało się ciałem, aby nas zbawić, to znaczy, aby nas zjednoczyć z Bogiem, aby dać nam możliwość zamieszkania z Nim w wieczności, co więcej – abyśmy mogli lepiej wniknąć w Bożą miłość.

CZYTAJ DALEJ

Piotrków Tryb.: 45. Męski Publiczny Różaniec ulicami miasta

2022-12-04 13:00

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

Archiwum prywatne

W pierwszą sobotę adwentu  już po raz 45. odbył się Męski Publiczny Różaniec w Piotrkowie Trybunalskim. We wspólnej modlitwie wzięło udział niemal 60 mężczyzn. Wydarzenie wpisało się w obchodzony w tych dniach Jubileusz 100-lecia parafii pw. św. Jacka i św. Doroty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję